آیا طلسم خاورمیانه شکسته می شود؟

 آیا طلسم خاورمیانه شکسته می شود؟

🔸گزارش تحلیلی

ترامپ: «مشکل خاورمیانه پس از سه‌هزار سال قابل حل است» — واقعیت یا شعار؟

🔹 دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، در گفت‌وگو با شبکه‌ی OAN مدعی شد: «مشکل خاورمیانه پس از سه‌هزار سال به‌راحتی قابل حل است» و حتی افزود که در دوران ریاست‌جمهوری خود «هفت جنگ را حل کرده» و شاید «به هشت جنگ برسد».

این سخن اگرچه تیترساز است، اما نیازمند واکاوی تاریخی و تحلیلی عمیق است.

🏛 خاورمیانه؛ میدان همیشگی جنگ قدرت‌ها

از دوران باستان تاکنون، خاورمیانه همواره صحنه‌ی کشمکش قدرت‌ها بوده است:

ایران باستان، یونان و روم بارها بر سر این سرزمین‌ها جنگیده‌اند.

امپراتوری ساسانی و روم شرقی در طول قرون متمادی برای تسلط بر راه‌های تجاری و اراضی حاصلخیز درگیر بودند.

در قرون وسطی، فتوحات اسلامی، جنگ‌های صلیبی و نبردهای صفوی ـ عثمانی منطقه را به میدان جنگ‌های بی‌پایان تبدیل کرد.

پس از فروپاشی امپراتوری عثمانی، مرزبندی‌های استعماری (مانند سایکس–پیکو) مرزهایی مصنوعی پدید آورد که هسته‌های جدیدی از اختلافات قومی و مذهبی را شکل داد.

در قرن بیستم و معاصر: 

جنگ‌های اعراب و اسرائیل (۱۹۴۸، ۱۹۶۷، ۱۹۷۳ و نزاع‌های پیوسته)

جنگ ایران و عراق (۱۹۸۰–۱۹۸۸)

حملات آمریکا به عراق (۱۹۹۱ و ۲۰۰۳)

جنگ‌های داخلی سوریه، یمن، لیبی و درگیری‌های فرقه‌ای در لبنان و عراق

⚖ ریشه‌های تاریخی درگیری‌ها

۱. جغرافیا و منابع راهبردی: منطقه‌ای سرشار از نفت و گاز و گذرگاه‌های حیاتی جهانی.

۲. مرزهای مصنوعی و ضعف دولت‌ها: میراث استعمار، موجب شکاف‌های هویتی و مشروعیتی.

۳. تعدد مذهبی و قومی: تنش‌های سنی–شیعه و اختلافات قومی همواره به جنگ‌های نیابتی دامن زده است.

4. دخالت قدرت‌های خارجی: از جنگ سرد تا رقابت آمریکا، روسیه و اروپا، بحران‌ها منطقه‌ای شده‌اند.

5. بحران توسعه و اقتصاد: بیکاری و نابرابری جوانان را مستعد شورش می‌کند.

6. حافظه تاریخی و نمادهای مقدس: دعواهای تاریخی و مذهبی، بهانه‌ای برای تداوم جنگ.

 

❓ آیا حل «آسان» ممکن است؟

ادعای ترامپ بیش از آنکه واقع‌بینانه باشد، شعار انتخاباتی است.

صلح پایدار در خاورمیانه مستلزم تغییرات عمیق اقتصادی، پذیرش مرزهای عادلانه، کاهش دخالت‌های خارجی و حل مسائل تاریخی است.

برخی تحلیلگران می‌گویند حتی اگر توافقات موقت حاصل شود، بدون مشارکت واقعی مردم و نهادهای محلی، این توافق‌ها شکننده و کوتاه‌مدت خواهند بود.

 

📌 جمع‌بندی

خاورمیانه «نفرین‌شده» نیست؛ بلکه در تلاقی جغرافیا، تاریخ، منابع و سیاست جهانی قرار دارد. 

آنچه امروز به‌صورت بحران‌های زنجیره‌ای دیده می‌شود، ریشه در سه‌هزار سال کشمکش قدرت‌ها دارد.

ترامپ ممکن است برای مخاطبان آمریکایی بگوید که این «مشکل» به‌راحتی حل‌شدنی است، اما واقعیت نشان می‌دهد که هیچ نسخه‌ی ساده‌ای برای پایان دادن به این نزاع تاریخی وجود ندارد.

✍ 

🔹 انجمن خبرنگاران حامی محیط زیست – ژورنالیست | journalistsir

 «استقلال خبری، اطلاع‌رسانی مفید، بدون جانبداری»

#ژورنالیست #journalistsir #ترامپ #خاورمیانه #تحلیل #جنگ #تاریخ #سیاست

#ژورنالیست

انجمن مجازی خبرنگاران حامی محیط زیست 

محيط زيست، دغدغه زندگيست.....

 صدای زندگی و طبیعت، برای زمینِ بی‌صدا

Association of Environmental Journalists