journalistirani

Tehran 02/03/2026  

 

گاهی نوشتن نه تنها کمکی نمی‌کند، بلکه نوعی بی‌احترامی ناخواسته است. بی‌احترامی به اندوهی که هنوز زنده است، به زخمی که هنوز خون‌چکان است، و به مردمی که هنوز فرصت سوگواری پیدا نکرده‌اند. آن‌چه در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی رخ داد، در چارچوب گزارش، یادداشت یا تحلیل نمی‌گنجد. زبان، ابزار کوچکی‌ست برای توصیف فاجعه‌های بزرگ. و وقتی زبان فرو می‌ریزد، سکوت، خود به یک موضع اخلاقی تبدیل می‌شود. این توقف، عقب‌نشینی نیست. این سکوت، فراموشی نیست. و این ننوشتن، بی‌تفاوتی نیست. نوشتن زمانی معنا دارد که شنیده شود، و امروز جامعه بیش از هر چیز، نیازمند مجال سوگ است؛ نه تیتر، نه هشتگ، نه توضیح. به همین دلیل، این صفحه و این کانال فعلاً در سکوت می‌مانند. نه از سر خالی بودن، بلکه از سر سنگینی. 🌍 ژورنالیست محيط زيست، دغدغه زندگيست... ✴️ وقتی نان نباشد، هیچ درختی سایه نمی‌دهد. @journalistsir | @bahrm8 https://journalistsirani.blogspot.com   

    Ci sono momenti in cui scrivere non aiuta. Momenti in cui le parole diventano troppo piccole, quasi fuori luogo. Quello che è accaduto in Iran a metà gennaio non entra nei titoli, non si lascia spiegare da analisi o commenti. Quando la violenza supera i limiti del linguaggio, le frasi crollano. E allora il silenzio diventa una scelta etica. Questo silenzio non nasce dalla paura. Non è indifferenza. E non è dimenticanza. È lutto. Le persone sono in lutto. Per chi non c’è più, ma anche per qualcosa di più profondo: la sicurezza, la normalità, la possibilità stessa di raccontare la vita con parole comuni. In giorni come questi, parlare di ambiente, di futuro o di speranza sembra inutile. Il dolore occupa tutto lo spazio. Non lascia margine per il discorso. Questa pausa non è una rinuncia. È il riconoscimento di un peso troppo grande. È il rifiuto di trasformare ferite ancora aperte in contenuti. Per ora, questo spazio resta in silenzio. Non perché manchino le parole, ma perch...

  There are moments when writing does not help. Moments when words feel too small, too light, almost inappropriate. What happened in Iran in mid-January cannot be contained in headlines, reports, or analysis. Language collapses when violence exceeds its limits. And when language fails, silence becomes an ethical position. This silence is not fear. It is not indifference. And it is not forgetting. It is mourning. People are grieving. Not only for those who are gone, but for a sense of safety, for the idea that life can still be described with ordinary sentences. In such times, talking about nature, environment, or even hope feels impossible. Because grief fills the entire space. Because pain does not leave room for commentary. This pause is not a retreat. It is a recognition of weight. A refusal to turn fresh wounds into content. So this page remains quiet for now. Not because there is nothing to say, but because some realities are too heavy to be spoken. Sometimes, silence is the m...

  بحث ونزوئلا نه درباره دموکراسی است، نه حقوق بشر و نه حتی آمریکای لاتین. این یک مسئله خالص امنیت انرژی و مدیریت ریسک جنگ است. هر تحلیلی که این را نبیند، یا ساده‌لوح است یا مأمور فریب افکار عمومی. اگر ایالات متحده موفق شود کنترل مؤثر بر ونزوئلا را تحمیل کند، به بزرگ‌ترین ذخایر اثبات‌شده نفت جهان دسترسی پیدا می‌کند؛ نفتی که دقیقا همان نوع نفت سنگینی است که در سناریوی جنگ با ایران و اختلال در خلیج فارس، بازار جهانی به آن نیاز خواهد داشت. این یعنی چه؟ یعنی آمریکا پیشاپیش هزینه انرژی یک درگیری بزرگ را صفر یا نزدیک به صفر می‌کند. تا امروز، بزرگ‌ترین مانع درگیری مستقیم یا تشدیدشده با ایران، ترس از فروپاشی بازار انرژی، جهش قیمت نفت و بی‌ثباتی اقتصاد جهانی بوده است. ونزوئلا دقیقا برای خنثی‌سازی همین ترس روی میز آمده. با در اختیار داشتن ونزوئلا: وابستگی واشنگتن به ثبات خلیج فارس کاهش می‌یابد شوک عرضه در صورت تخریب یا تعطیلی زیرساخت‌های انرژی ایران و منطقه قابل جبران می‌شود فشار نظامی علیه ایران از نظر اقتصادی و سیاسی «قابل مدیریت» می‌گردد در این چارچوب، ونزوئلا فقط یک کشور نیست؛ یک سوپاپ ا...

  Venezuela is not about democracy, human rights, or Latin America. It is about energy security and war-risk management . Any analysis that ignores this is either naïve or deliberately misleading. If the United States succeeds in imposing effective control over Venezuela, it gains access to the world’s largest proven oil reserves, precisely the type of heavy crude required to stabilize global markets in the event of a major disruption in the Persian Gulf. In practical terms, this means pre-insuring the energy costs of a future confrontation with Iran . Until now, the primary constraint on escalating conflict with Iran has been the fear of an energy shock: skyrocketing oil prices, market instability, and global economic fallout. Venezuela directly neutralizes that constraint. With Venezuela under control: U.S. dependence on Persian Gulf stability is reduced Supply shocks from potential damage to Iranian or regional energy infrastructure become manageable Military pressure on Iran be...

ایران و ونزوئلا، داستانی که شبیه فیلم‌های سینمایی “سرمایه‌گذاری بدون بازگشت” است.  از نفت تا خودرو، از سیمان تا مسکن، ایران میلیاردها دلار در ونزوئلا خرج کرده، اما بیشترش یا نیمه‌کاره مانده یا به بحران‌های سیاسی و اقتصادی ونزوئلا برخورد کرده است. پروژه‌های نفتی و پالایشگاهی: چند میلیارد دلار وعده شد، بخش اعظمش روی کاغذ باقی ماند . کارخانه‌های خودرو و تراکتور: تکنولوژی ایرانی، اما تولید واقعی و سوددهی؟ صفر تا کم! مسکن و ساختمان: قراردادها امضا شد، خانه‌ها نساخته ماندند. خط اعتباری و سرمایه‌گذاری مستقیم: مجموعاً حدود ۲ تا ۳ میلیارد دلار خرج شد، چیزی که حالا شبیه چاله‌ای بدون ته است. نتیجه؟ هر بار که ونزوئلا تکان می‌خورد، ایران دوباره به فکر چاه طلب‌های معلقش می‌افتد.   💰 برآورد طلب ایران از ونزوئلا در ۴ دهه: ۲ تا ۳ میلیارد دلار در چاه!   سیاست خارجی ایران در آمریکای لاتین، بخصوص در ونزوئلا، همیشه با وعده‌های بزرگ اقتصادی همراه بوده، اما شواهد نشان می‌دهد که بخش اعظم این وعده‌ها هیچ‌گاه به ثمر نرسیده است .  ایران طی ۴ دهه گذشته میلیاردها دلار در پروژه‌های نفت، خودر...

  Iran’s economic engagement with Venezuela over the past 40 years reads more like a case study in political investment rather than economic return . From oil and gas development to car assembly plants, construction projects, and technological cooperation, Iran has pledged billions of dollars. Yet, most projects remain incomplete, delayed, or lost amidst Venezuela’s political and economic crises. Energy and oil: Investments in the Orinoco oil fields, refinery upgrades, and fuel shipments. Estimated investment: $1.5–2 billion , largely unrealized in economic returns. Industries: Car and tractor assembly, cement plants, and consumer goods factories. Production and profitability have been minimal. Housing and construction: Tens of thousands of residential units promised, most left unfinished. Technology and services: Fiber optics plants and innovation centers mostly symbolic, with limited tangible economic outcomes. Credit lines and direct investment: Total of $2–3 billion , much...

  آلودگی هوا در ایران دیگر یک بحران زیست‌محیطی صرف نیست؛ به یک مساله اقتصادی، اجتماعی و امنیت انسانی تبدیل شده است. تازه‌ترین برآورد وزارت بهداشت نشان می‌دهد که فقط در یک سال، آلودگی هوا حدود ۱۷ میلیارد دلار به کشور خسارت وارد کرده است؛ رقمی که اگر با نرخ فعلی ارز محاسبه شود، به عددی نزدیک به هزار و ۳۹۴ هزار میلیارد تومان می‌رسد. عددی که می‌تواند بودجه چند وزارتخانه یا پروژه‌های ملی را پوشش دهد، اما عملاً دود شده و به هوا رفته است. خسارت اقتصادی و انسانی بر اساس اعلام مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، در سال ۱۴۰۳ بیش از ۵۸ هزار مرگ منتسب به آلودگی هوا در کشور ثبت شده است. این مرگ‌ها فقط محدود به بیماران خاص یا سالمندان نیست؛ موارد متعددی از حملات قلبی ناگهانی در افرادی بدون سابقه بیماری زمینه‌ای نیز گزارش شده است. تهران با بیش از ۸ هزار مرگ ، سهم قابل توجهی از این فاجعه خاموش را به خود اختصاص داده است؛ فاجعه‌ای که نه تیتر فوری دارد و نه آژیر هشدار. شهرهای آلوده، شهرهای آسیب‌پذیر بررسی‌ها نشان می‌دهد شهرهای اهواز، اصفهان، تهران، کرج و مشهد بالاترین میانگین غلظت آلاینده PM2.5 ...

  Iran’s air pollution caused an estimated $17 billion in economic losses over the past year, according to assessments by the country’s Health Ministry, highlighting the growing toll of environmental degradation on public health and productivity. Based on the current exchange rate, the losses amount to nearly 1,394 trillion tomans , covering a wide range of impacts from work stoppages and school closures to premature deaths and long-term disability. Officials say more than 58,000 deaths in 2024 were attributable to air pollution, including over 8,000 in Tehran alone . The fatalities were linked to cardiovascular and respiratory diseases, cancer, and other chronic conditions. In some cases, individuals with no prior medical history reportedly suffered fatal heart attacks triggered by polluted air. Data released by the Ministry shows that Ahvaz, Isfahan, Tehran, Karaj and Mashhad recorded the highest annual concentrations of PM2.5 particles, while Sanandaj and Rasht had the lowes...

  عارف فرموده ایرانیان خارج از کشور «سرمایه‌های قابل توجهی» دارند و فقط مانده ما بلد شویم آن‌ها را بالفعل کنیم.  انگار همان‌طور که جیب مردم داخل کشور با مصوبات قانونی و غیرقانونی خالی شد تا کسری بودجه پوشش داده شود، حالا نوبت به سرمایه‌های فراری رسیده است. واقعیت ساده است: مردم داخل کشور دیگر چیزی برای از دست دادن ندارند. ایرانیان خارج کشور، به‌ویژه دو تابعیتی‌ها، امنیت سرمایه و آینده خود را در غرب ترجیح می‌دهند. تحریم و بی‌ثباتی قوانین، مانع هر سرمایه‌گذاری واقعی در ایران است. دعوت به «سازوکار منطقی برای جذب سرمایه‌های ایرانیان خارج از کشور» بیشتر شبیه شوخی تلخ رسانه‌ای ست تا برنامه عملیاتی. اول امنیت و اعتماد بسازید، بعد به فکر پول باشید. وگرنه سرمایه‌ها همان جایی می‌روند که ارزش دارند، نه جایی که وعده داده می‌شود.  در کشوری که هر سال با مصوبات قانونی و غیرقانونی جیب مردم داخل خالی می‌شود تا کسری بودجه پوشش داده شود، دیگر چیزی از مردم داخل باقی نمانده که بتوان از آن پول درآورد.  حالا معاون اول رئیس‌جمهور به فکر سرمایه‌های ایرانیان خارج از کشور افتاده است؛ همان سرما...

   ۱. اقتصاد: فرسایش و خلأ تصمیم اقتصاد ایران در حال فرسایش مزمن است و پیامد آن نه شوک مقطعی، بلکه تضعیف بلندمدت ساختارهای اجتماعی و اقتصادی است. نکات بین‌السطور: کمبود منابع ارزی نشان‌دهنده ضعف در تصمیم‌گیری و مدیریت است چاپ پول پنهان و توزیع قطره‌چکانی ارز، راهکارهای کوتاه‌مدت اما پرریسک هستند فشار بر طبقه متوسط و حقوق‌بگیران یعنی احتمال افزایش نارضایتی اجتماعی در درازمدت ۲. جامعه خسته؛ اعتراض در خواب گرانی شدید، تنها محرک شورش نیست. جامعه، در عین نارضایتی، هنوز به جای اقدام مستقیم، خود را با شرایط تطبیق داده است.   بی‌اعتمادی و کناره‌گیری جامعه از سیاست، نشانه «اعتصاب خاموش» است مردم یاد گرفته‌اند شوک‌های اقتصادی را تحمل کنند، اما هر شوک جدید، احتمال شعله‌ور شدن را افزایش می‌دهد جامعه ایران در این مرحله، در حال ذخیره انرژی است؛ نه منفجر شدن، بلکه برای موقعیت بعدی آماده می‌شود ۳. خط قرمز شورش شورش عمومی غیرقابل کنترل زمانی رخ می‌دهد که سه عامل همزمان شوند: فروپاشی معیشت فوری تحقیر آشکار کاهش اثر بازدارندگی   این یعنی حتی کوچک‌ترین جرقه‌ها ممکن است به بحران‌های مح...

    انتصاب مورا نامدار در وزارت خارجه آمریکا مورا نامدار، شهروند ایرانی‌تبار آمریکا، دوباره به سمت دستیار وزیر خارجه ایالات متحده در امور کنسولی منصوب شد. فارسی‌دان، متخصص حقوق بشر، امنیت ملی و سیاست ایران. تأییدش هم از فیلتر سخت‌گیرانه سنای آمریکا گذشته. خبر ساده است. دردش اما مزمن. این فقط یک انتصاب نیست؛ این یک گزارش رسمی از فرار مغزها ست، با مهر و امضای دولت آمریکا. ایرانی‌هایی که امروز در ناسا، وزارت خارجه، پنتاگون، دانشگاه‌های طراز اول و مراکز تصمیم‌سازی غرب کار می‌کنند، همان‌هایی هستند که اگر در ایران مانده بودند: یا «عدم التزام» می‌خوردند، یا در بهترین حالت پشت میزهای خاک‌گرفته تلف می‌شدند، یا خیلی زود یاد می‌گرفتند ساکت باشند تا بمانند. غرب این مغزها را «جذب» نکرد؛ ما آن‌ها را هل دادیم بیرون . کشوری که به نخبگانش امنیت، آینده و احترام ندهد، نباید تعجب کند وقتی آن‌ها برای دیگران: سیاست می‌نویسند، فناوری می‌سازند، و حتی درباره خود ایران تصمیم‌سازی می‌کنند. طنز تلخ ماجرا اینجاست: همان ساختاری که مغزها را فراری داد، حالا دنبال «سرمایه ایرانیان خارج از کشور» می‌گردد. سرمای...

  دولت افزایش ۲۰ درصدی حقوق کارکنان و بازنشستگان در سال آینده را تصویب کرده؛ عددی که در ظاهر «افزایش» است، اما در واقع با در نظر گرفتن تورم مزمن و ساختاری اقتصاد ایران، معنایی جز کاهش واقعی درآمد، فقیرتر شدن بدنه دولت و تضعیف کارکرد نظام اداری ندارد. این تصمیم، برخلاف ادعای سیاست‌گذاران، یک انتخاب خنثی یا صرفاً حسابداری نیست؛ بلکه اقدامی با پیامدهای مستقیم امنیتی، اداری و اقتصادی برای خود دولت است. وقتی حقوق کارمند دولت سال‌هاست از تورم جا مانده، نتیجه روشن است: افت بهره‌وری، بی‌انگیزگی، مهاجرت نیروی انسانی، فرسودگی شغلی و در نهایت عادی‌شدن فساد و رشوه به‌عنوان «مکانیسم بقا». دولتی که کارمندش را فقیر می‌کند، در حال تضعیف ستون‌های اجرایی خودش است. کارمندی که زیر فشار هزینه مسکن، درمان و آموزش خرد شده، نه تمرکز دارد، نه انگیزه، نه تعلق سازمانی. انتظار «کار سالم» از نیرویی که برای زنده ماندن می‌جنگد، بیشتر شبیه شوخی تلخ سیاست‌گذار با واقعیت است. مدعای تکراری برخی مقامات مبنی بر اینکه «افزایش حقوق باعث تورم می‌شود» نه‌تنها غیرعلمی، بلکه گمراه‌کننده است. تورم در ایران محصول کسری بودجه م...

✳️ آلودگی هوا، امضا دارد | این اسامی را به خاطر بسپارید انجمن … با استناد به قوانین بالادستی کشور اعلام می‌کند استفاده گسترده و مستمر از مازوت در نیروگاه‌ها، پالایشگاه‌ها و صنایع بزرگ، نه یک «خطای فنی»، بلکه یک تصمیم مدیریتی با پیامدهای مرگبار بوده است؛ تصمیمی که به مرگ زودرس هزاران شهروند ایرانی انجامیده و قابلیت پیگرد قضایی دارد. بر اساس گزارش‌های رسمی وزارت بهداشت، آلودگی هوا سالانه موجب مرگ هزاران نفر در ایران می‌شود و یکی از اصلی‌ترین عوامل آن، سوزاندن مازوت پرگوگرد در مراکز تولید انرژی و صنایع سنگین است. ⚖️ چه کسانی طبق قانون مسئول و قابل محاکمه‌اند؟ بر اساس قانون هوای پاک (۱۳۹۶) ، قانون مجازات اسلامی و اصل ۵۰ قانون اساسی ، مسئولیت این فاجعه متوجه اشخاص حقیقی و حقوقی مشخصی است: 🟥 مقامات ملی وزیر نفت مسئول تأمین سوخت استاندارد و جلوگیری از توزیع سوخت آلاینده وزیر نیرو مسئول نحوه مصرف سوخت در نیروگاه‌ها رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور مسئول توقف فعالیت‌های آلاینده و پیگیری قضایی 🟥 مقامات استانی استانداران رؤسای کارگروه‌های آلودگی هوا و مسئول تصمیم‌گیری اجرایی مدیران کل محیط‌...

The West’s Polluting Factories Rebranded as “Development” in the Global South** For decades, Western governments tightened environmental regulations, shut down high-emission plants, and imposed carbon taxes that made old industries economically impossible to maintain. Yet instead of dismantling these outdated facilities, many were exported to the Global South, where environmental oversight was weaker and public awareness limited. Exporting Pollution, Importing “Development” Post-1979 Iran embraced rapid industrialisation as a central pillar of its national development plans. Under the banner of economic independence, the country adopted numerous heavy and chemical industries no longer permitted in Europe: steel mills, PVC factories, petrochemical units, aluminium smelters and leather-tanning plants. A striking example is the transfer of outmoded steel technologies once operating in Italy and Northern Europe. While these facilities were phased out in the West due to environmental c...

از همان سال‌هایی که غرب صنایع آلاینده‌اش را یکی‌یکی بست، جهان سوم تبدیل شد به نمایشگاه دائمی دود و سرب و پساب. ایرانِ بعد از انقلاب هم با افتخار، همین کارخانه‌های منسوخ‌شده را تحویل گرفت؛ اسمش را گذاشتند «جهش صنعتی»، «برنامه پنج‌ساله»، «خودکفایی» و هزار شعار خوش‌رنگ دیگر. فولادهای قدیمی، پتروشیمی‌های پرکاربن، آلومینیوم‌سازی‌های پرمصرف، دباغی‌های کرومی، رنگ‌سازی‌های سمی، نساجی‌های آب‌خور و ده‌ها صنعت ممنوع‌شده غرب، همه با روبان قرمز وارد شدند؛ آن هم درحالی‌که مردم فکر می‌کردند کشور وارد عصر طلایی توسعه شده است. امروز که آسمان خاکستری و زمین خسته نفس می‌کشد، می‌بینیم «برنامه‌های پنج‌ساله» بیشتر شبیه برنامه پنج‌مرحله‌ای استنشاق سموم بوده‌اند. چگونه صنایع استعماری وارد ایران شدند؟ از انتقال آلاینده‌های غرب تا تبدیل آن‌ها به «توسعه» در جهان سوم** مقدمه از دهه ۱۹۷۰ به بعد، کشورهای اروپایی و آمریکا مسیر تازه‌ای در مدیریت محیط زیست انتخاب کردند: استانداردهای سخت‌گیرانه، مالیات‌های سنگین کربنی و ممنوعیت انواع صنایع آلاینده. همان کارخانه‌هایی که سلامت مردم و طبیعت را تهدید می‌کردند، در غ...

وقتی از تفاوت تفکر ایرانی و غربی حرف می‌زنیم، ماجرا فقط فرهنگ و آموزش نیست. ذهن آدمیزاد روی زمین سفت نمی‌روید؛ روی خاک، روی آب، روی ترس و امنیت و روی تاریخی که هی زیر پا عوض شده. جغرافیا آرام و بی‌صدا، ذهنیت می‌سازد. ایران هزار سال با کم‌آبی، ناامنی، قدرت‌های متمرکز، مهاجرت‌های پیاپی و بی‌ثباتی زیسته؛ غرب با ثبات نسبی، منابع پایدار و مسیرهای باز. همین تفاوت ساده، دو نوع تفکر کاملاً متفاوت به دنیا داده است. چند تفاوت مشخص بین تفکر ایرانی و غربی 🔸 قانون در برابر رابطه در غرب، سیستم جلوتر از آدم است. قانون تعیین‌کننده است. در ایران، رابطه تعیین‌کننده‌تر است. قانون هست، اما اجرای واقعی‌اش با شبکه‌های غیررسمی گره خورده. 🔸 آینده‌نگری در برابر امروز-محوری جوامع غربی به دلیل ثبات، به پنج سال بعد فکر می‌کنند. در ایران بی‌ثباتی آن‌قدر مزمن است که «امروز» مهم‌ترین استراتژی بقا شده. 🔸 شفافیت در برابر لایه‌مندی غربی‌ها حرفشان را مستقیم می‌زنند. ایرانی‌ها ناچارند در لایه‌های مختلف حرف بزنند، چون ساختارها شفاف نیستند و هر جمله ممکن است معنی دیگری داشته باشد. 🔸 مسئولیت‌پذیری در برابر ...

در ادامه تحولات میدانی یمن، نیروهای هم‌پیمان امارات متحده عربی موفق شده‌اند بخش‌هایی از مناطق تحت کنترل حوثی‌ها را در جنوب و شرق کشور در اختیار بگیرند. رسانه‌های منطقه‌ای و منابع میدانی گزارش داده‌اند که این پیشروی‌ها نتیجه عملیات مشترک «نیروهای کمربند امنیتی» و «نیروهای نخبه جنوب» است؛ ساختارهایی که عملاً ستون اصلی نفوذ امارات در یمن را تشکیل می‌دهند. اما ماهیت این نیروها چیست؟ چه کسانی در آن حضور دارند؟ و چرا نقش امارات در شکل‌دهی این مجموعه‌ها تا این اندازه تعیین‌کننده است؟ 🔶 شبه‌نظامیان چندملیتی با ستون فقرات یمنی شبه‌نظامیان تحت حمایت امارات مجموعه‌ای ناهمگون هستند که از چند دسته اصلی تشکیل می‌شوند: ۱. نیروهای بومی جنوب یمن گروه‌هایی مانند «قوات الحزام الأمنی» (کمربند امنیتی) و «نیروهای النخبه الشبوانیة» عمدتاً از قبایل جنوبی، نیروهای محلی و عناصر وفادار به «شورای انتقالی جنوب» شکل گرفته‌اند. ۲. اتباع خارجی جذب‌شده توسط امارات گزارش‌های معتبر نشان می‌دهد امارات برای تکمیل ساختار عملیاتی خود، سال‌هاست نیروهای خارجی را نیز به‌کار می‌گیرد: سربازان سابق ارتش‌های آمریکای ...